Thứ Sáu, ngày 21 tháng 9 năm 2012

Diễn từ nhận giải "Sách hay" của tui (có edit)




  
Để đi đến được với bức hình làm bằng photoshop từ rất nhiều những bức ảnh cổ từ thời Pháp và trước đó nữa ghép lại làm bìa cho lần tái bản săp tới này tôi cũng đã phải trải qua một quá trình nhận thức rất dài mới có được sự hình dung về một thời kỳ rất dài "mờ mờ nhân ảnh" của dân tộc mình. Tôi tin hình ảnh này là sự thật đã từng xuất hiện rất lâu dài trên quê hương Quảng Nam của mình trước khi biến mất vào cuối thế kỷ 18.

Trong tâm thức nhiều người đây như một vùng đất không người ở, mờ nhạt trên mặt đất là những con đường mòn cũ, ai đó đã đi qua và tạo nên họ cũng không buồn bận tâm. Trên con đường ấy thỉnh thoảng có vài lưỡi cuốc, lưỡi cày, vài từ ngữ rơi vãi được người Việt đến nhặt lên và sử dụng. Và họ gọi đó là tiếp thu văn hóa! Tất cả chỉ có vậy, không hơn không kém!  


Đã từng có lúc họ âm mưu triệt tiêu nhau, như không thể đội trời chung, nhưng cũng có lúc choàng vai nhau mà đi, giúp nhau từng bát cơm, hạt muối lúc gian nan, lúc binh đao cũng như lúc bão lũ; lúc thì người này che giấu người kia nhưng cũng có lúc người kia chịu hiểm nguy để đứng lên bảo vệ người này khỏi những cuộc truy sát. “Tội đồ của ta chúng hết thảy bao dung” (Chiếu bình Chiêm), nhưng con trai của Chế Bồng Nga cũng sẵn sàng hy sinh cho Đại Việt khi các tướng Đại Việt đã bỏ chạy cả! Họ đã từng cãi nhau rằng tau mới là văn minh còn mi là mọi rợ! Nhưng họ cũng đã từng gả con cái cho nhau, từng ngồi mâm cơm sui, từng chung một đội nhạc đưa linh, từng cùng nhau giữ gìn bờ cõi chống kẻ thù chung; hết lớp cha đến lớp con. 500 năm là bao nhiêu đời? Những đứa trẻ đã chơi cùng nhau trên cùng cánh đồng, bơi bên nhau trên cùng dòng sông, thả trâu trên cùng một vạt cỏ làng; cùng chơi chung nhưng cũng cùng đánh nhau, cùng bảo “tau đi đường ni có bông có hoa, mi đi đường nớ có ma đứng đàng”... Điều lý thú là suốt 20 thế hệ như vậy nhưng nếp nhà ai thì nhà nấy giữ; khác nhau mà không phủ định nhau, mỗi người một vẻ đẹp, nếu có hơn có kém thì một đã mất đi trong vài thế hệ chứ sao kéo dài được 500 năm không mai một?

Hình tượng này đã đến lúc cần được thay đổi, trên con đường ấy không phải chỉ có một người bước đi mà đã có ít nhất hai người lữ hành cùng bước bên nhau suốt 500 năm dài đăng đẵng.

Thật khó mà nói được chúng ta đây, chí ít ở đây là bác Nguyên Ngọc, anh Trần Văn Thọ, nhà nghiên cứu triết học Bùi Văn Nam Sơn là hậu duệ của ai trong hai người này ? Tôi e rằng chúng ta sẽ thất vọng nhiều nếu ngày làm ADN ta chẳng thấy liên quan gì đến Phú Thọ cả. Thế nhưng ở đây vấn đề không phải là bộ gien, không phải là chuyện nhân chủng mà vấn đề chính là văn hóa. Ứng xử và tâm hồn của các anh nghiêng nhiều về người nào mới là điều quan trọng. Phân tích cho rạch điều này thật khó, không hề đơn giản nhưng tôi nghĩ khi có cái nhìn đúng cứ lao vào rồi ta sẽ gở được dần từng múi. 


Chặng cuối con đường đó không phải chỉ còn lại một người mà vì nhiều lý do khiến cả hai đã nhập vào làm một. Chỉ một điều đáng tiếc là con cháu họ lại cứ đinh ninh rằng cuộc hành trình đó chỉ có một, mà không hay rằng đang tự làm nghèo mình đi, đó là chưa nói đã vô tình mà có lỗi rất nhiều với ông bà tổ tiên mà không hay không biết!
Sự thật này là khắc nghiệt nhưng cần phải nhìn thẳng vào nó và nói lên bằng những lời rõ ràng nhất! Sự tự hào về nền văn hóa Việt không ngăn cản ta tự hào với bất cứ gốc gác nào đã góp phần tạo nên sự tự hào đó.


(bản tái bản sẽ được phát hành vào nửa đầu tháng 10 các bạn tìm đọc, tác giả tự phát hành)

17 nhận xét:

  1. Chúc mừng bác. Chúc bác có thêm nhiều đứa con làm cuộc sống thêm giá trị.

    Trả lờiXóa
  2. Chúc mừng cụ Tú nhận sách hay nghen!

    Trả lờiXóa
  3. Cảm ơn hai bác cực ... đáng yêu vô nhà em còm chúc mừng :)

    Trả lờiXóa
  4. Diễn từ này có in trong lần tái bản " Có 500 năm .." sắp tới không thưa chú ?

    Trả lờiXóa
  5. Em đang mong ngày cầm quyển thứ 2. Làm nhanh nhanh lên bác ơi!

    Trả lờiXóa
  6. Là bạn anh trên FB, nhưng không biết anh nhiều. Nay biết thêm về anh với cuốn sách hay đầy nhân văn, nhân bản này. Rất cảm ơn anh hotrungtu.

    Trả lờiXóa
  7. Diễn từ của anh thật xúc động.

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Cảm ơn Vân Chi, còn là bảo chứng của một tiến sĩ sử học.

      Xóa
  8. Chắc mai đi nhà in được, chừng hơn tuần lễ nữa là có ToeflItp à :)

    Trả lờiXóa
  9. Bác có thể đăng số tài khoản lên đây để mọi người có thể bắt đầu đặt sách đi ạ. Mà bác ơi, khi em đặt sách thì bác nhớ khuyến mãi cho em thêm chữ ký nữa nhé!^.^

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Sách đã đi nhà in nguyennx à, phải có sách trong tay mới dám nhận tiền đặt sách của mọi người, ai biết được chuyện gì xảy ra trong một xã hội đầy bất an như ở ta hôm nay !

      Xóa
  10. Được tặng sách, đọc thấy ngồ ngộ, cha này giờ ngâm kiú sử. Được cung cấp nhiều thông tin từ sách của T mà lâu nay không tường. Vừa đọc sách vừa sờ mình xem phần nào Việt, phần nào Hời... Hôm trước đọc báo thấy bạn ,được giải Sách hay, chưa kịp chúc mừng. Nay thấy ảnh nhận giải trông hoành tráng phết. Chắc nhiều "xèng" sao hổng thấy mời mì Quảng? (Gợi ý quá cụ thể). Hôm nay, qua đây chúc mừng bạn chắc cũng không muộn.

    Trả lờiXóa
  11. Được tặng sách, đọc thấy ngồ ngộ, cha này giờ lại ngâm kíu sử. Vừa đọc sách vừa sờ mình để xem phần nào Việt, phần nào Hời... Hổm xem nhựt trình thấy tin bạn được giải Sách hay 2012, chưa kịp chúc mừng. Hôm nay coi hình nhận giải, tạo dáng hoành tráng phết, che lấp cả "Rừng Xà-nu". Thấy bạn tươi thế chắc là giải "nặng xèng", chưa thấy mời mì Quảng?
    Hôm nay CHÚC MỪNG HTT NHẬN GIẢI SÁCH HAY 2012, không muộn chứ?

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Cảm ơn Trần Công Dũng. Mấy hôm nữa lảm buổi ra mắt sách ở Đà Nẵng, tui mời tới dự nghe :)

      Xóa
  12. Đọc cuốn sách cảm thấy rất thích biết thêm nhiều điều.Hình tượng này đã đến lúc cần được thay đổi, trên con đường ấy không phải chỉ có một người bước đi mà đã có ít nhất hai người lữ hành cùng bước bên nhau suốt 500 năm dài đăng đẵng.

    keyword:nhung quyen sach hay nen doc

    Trả lờiXóa