Thứ Sáu, 21 tháng 12, 2012

Truyện ngắn của Hồ Trung Tú: Bản tin thời sự buổi trưa

Thấy tin một vụ lộn xộn trước sứ quán Trung Quốc tại Hà Nội trên trang tin Anh Ba Sàm chợt nhớ lại cái truyện ngắn này, viết từ hồi 1988, ngay sau biên cố mất đảo Gạc Ma. Sau gần 25 năm, tính thời sự của nó vẫn nguyên vậy, duy chỉ truyện vẫn không đăng được ở báo nào.


Bản tin thời sự buổi trưa

Đó là con người như thế nào?
Dẫu đã có thói quen sẵn sàng đón nhận những bất ngờ lớn nhất, trung úy công an Nguyễn Đạm, trực ban phòng an ninh hôm nay, vẫn không hề chờ đợi điều cấp dưới của anh vừa thông báo: Một người đàn ông trạc ba lăm tuổi đã có dự định dùng đá ném vỡ kính cái tụ ảnh của đại sứ quán Trung Quốc. Theo lời khai đầu tiên của người đó thì ông ta làm thế là muốn tỏ thái độ trước hành động xâm lược của họ ở mấy hòn đảo ngoài khơi.
Sau khi lệnh cho đơn vị ở cơ sở đưa người đó lên gặp anh, Nguyễn Đạm cầm ống nghe điện thoại, mà đầu kia đã gác máy, và nhìn chăm chăm vào nó. Anh nhận ra anh đã không kịp hỏi thêm đôi điều cần thiết trước khi ra cái lệnh này. Anh đã hành động theo thói quen được điều khiển bởi sự ngạc nhiên, tò mò của người thường hơn là một sĩ quan công an đang làm nhiệm vụ. Cũng không hẳn chỉ có thế, anh mơ hồ nhận thấy trong hành động của mình còn có một nguyên nhân nào đó nữa?

Thứ Năm, 13 tháng 12, 2012

Tại sao họ không thèm nói chuyện với chúng ta?

Các 4 khả năng xảy ra tận thế là : 1/Động đất, 2/Thiên thạch, 3/toàn bộ kho hạt nhân chạm mạch tự phát nổ và 4/người ngoài trái đất tấn công; trong đó có thể chắc chắn thiên thạch là không thể vì sự quan sát bầu trời là chặt chẽ, khó có bất ngờ và khả năng thứ tư, sự tấn công của nền văn minh ngoài trái đất. Lý do thì xin đọc lại bài này, đã 20 năm rồi nhưng bài như thế này cũng nên thỉnh thoảng tái bản :)


















TẠI SAO HỌ KHÔNG THÈM NÓI CHUYỆN VỚI CHÚNG TA?

Những câu chuyện về đĩa bay và người ngoài trái đất ghé thăm trái đất là có thật hay không ? Đó là một câu hỏi không chỉ của những người bình thường như chúng ta vẫn muốn được biết câu trả lời mà ngay cả các nhà khoa học, các trung tâm nghiên cứu vũ trụ của thế giới cũng đang thường trực đêm ngày, không bỏ sót một giây, để đón nhận bất cứ một tín hiệu dù nhỏ nào của họ. Đã tốn rất nhiều tiền tỷ cho chuyện này nhưng có thể nói cho đến bây giờ vẫn bặt vô âm tín !

     Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm cũng đã có những câu thơ rất hay mô tả sự mong ước đến mức khắc khoải ấy :
"... Những con người ở thiên thể xa xôi.
Muốn bầu bạn với con người trái đất.
Ôi phút đó ta vùng lên ngây ngất.
Muốn ôm choàng hết tất cả trời mây..." .


Thứ Năm, 22 tháng 11, 2012

Ở đâu cần cờ lau tập trận đánh giặc lưỡi bò, Đà Nẵng xin cung cấp !

Đà Nẵng mùa này lau trắng mênh mông. Đất dự án đô thị khắp nơi, đường ngang lối dọc vuông vức nhưng chẳng ai ở, người mua như đầu tư của để dành, chẳng biết đến bao giờ nhà mới lấp kín. Lau lấp kín vậy. Có bạn trẻ cầm cả nắm lau vừa chạy xe vừa rung, hoa lau trắng xóa bay lơ lửng khắp trời...
Ở đâu cần cờ lau tập trận đánh giặc lưỡi bò, Đà Nẵng xin cung cấp miễn phí tận nơi :)

Thứ Tư, 21 tháng 11, 2012

Rứa mới là Quảng Nam !

Ông Trần Anh Tuấn nói: “Hôm nay huyện nêu quan điểm khẳng định: Nếu các sở, ban, ngành của tỉnh lên khảo sát, kiểm tra tình hình của người dân thì huyện sẽ tiếp, còn các đoàn của Bộ, ngành T.Ư vào, huyện không tiếp. Vì trong thời gian qua, mỗi lần động đất mạnh thì các đoàn này, đoàn nọ vào nhưng chẳng giải quyết được vấn đề gì, động đất thì càng ngày càng mạnh. Từ nay thời gian đó huyện sẽ dành giải quyết công việc của địa phương”!
http://www.cadn.com.vn/News/Chinh-Tri-Xa-Hoi/Thoi-Su/2012/11/21/88052.ca

Thứ Hai, 19 tháng 11, 2012

Để Thủ tướng lấy lại lòng yêu mến của nhân dân.


Xét cho cùng, lúc này, không gì dễ bằng chuyện Thủ tướng lấy lại lòng yêu mến của nhân dân. Chỉ cần thả ngay Đoàn Văn Vươn, giải quyết dứt điểm vụ Tiên Lãng, Văn Giang, bắt ra toà vài thằng quan địa phương ăn dự án, vài nhà đầu tư bất động sản, thủy điện tham lam, giải tán chính phủ, lập dàn bộ trưởng khác, công khai số nợ và hướng giải quyết Vinashin, Vinaline... Chuyện dễ không gì bằng. Thật !

Thứ Bảy, 17 tháng 11, 2012

Nhóm lợi ích - Thống đốc không biết hay giả lơ, nói lảng.


 
Xem phiên chất vấn của Quốc hội với Chính phủ thấy nhiều đại biểu đặt câu hỏi nhấn mạnh đến “lợi ích nhóm” với một thái độ khá quyết liệt, căng thẳng như buộc người trả lời phải đề cập đến một chuyện gì đó không minh bạch, khuất tất. Thế nhưng đến khi Thống đốc trả về thế nào là lợi ích nhóm thì tất cả chưng hửng, mọi căng thẳng như rơi tỏm xuống cái hố ngơ ngác, không một tiếng vọng nào: Trả lời câu hỏi của một số đại biểu có hay không lợi ích nhóm trong hoạt động các ngân hàng thương mại, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình thừa nhận: “Tôi khẳng định luôn có lợi ích nhóm trong một số lĩnh vực nhất định. Cả một ngân hàng chỉ phụ thuộc vào quyết định của một vài ông, kiểm soát hết hoạt động thì các khách hàng thân quen được hưởng lợi ích. Lợi ích nhóm là đó chứ đâu ! Chúng tôi đã đề nghị các bên phải xử lý bằng tài chính, nếu nghiêm trọng thì tái cấu trúc, có dấu hiệu hình sự chuyển sang cơ quan điều tra”.

Trời đất ! Như vậy là lợi ích cục bộ, lợi ích cá nhân, là lợi dụng chức quyền chứ sao gọi đó là lợi ích nhóm được?

Thứ Năm, 8 tháng 11, 2012

Dấu vết của những cuộc dịch chuyển tộc người

http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/Phong-su-Ky-su/519431/Dau-vet-cua-nhung-cuoc-dich-chuyen-toc-nguoi.html
----

TT - Lý giải về hiện tượng những đảo thổ ngữ lạ giữa một cộng đồng có giọng nói phổ thông, nhiều người thường lý giải là do nước uống, do thổ nhưỡng, do môi trường khắc nghiệt, vùng đầu sóng ngọn gió, ăn to nói lớn...
Một số lý giải khác, như trường hợp làng Mỹ Lợi, thì cho rằng người Quảng đã ra Huế định cư và bảo lưu giọng Quảng của mình suốt 4-5 trăm năm nay (những họ lâu đời nhất ở Mỹ Lợi có gia phả đều đã 16-17 đời). Thế nhưng, rõ ràng những cách trả lời này mang nhiều kiến giải của dân gian hơn là khoa học. Trong khi khoa học, tức các nhà ngôn ngữ trên thế giới, đã lý giải hiện tượng này một cách đầy đủ và khá sâu sắc.
                                Cuốn sách đoạt giải thưởng sách hay 2012 của tác giả Hồ Trung Tú
Do một bộ phận dân cư đã thay đổi ngôn ngữ
Quan điểm quan trọng nhất giúp ta hiểu hiện tượng này là của Meillet, nhà ngôn ngữ học người Pháp: “Khi một ngôn ngữ biến đổi nhiều, tạo ra một bộ mặt mới khác với trước đó thì rất có thể là có một bộ phận dân cư đã thay đổi ngôn ngữ”. Ở VN, theo GS ngôn ngữ học Hoàng Thị Châu, các thành phần dân cư đã thay đổi ngôn ngữ của mình để nói tiếng Việt là những người Việt gốc Hoa, gốc Khmer và gốc Chăm”(Hoàng Thị Châu, Tiếng Việt trên các miền đất nước - Phương ngữ học, NXB KHXH 1989, trang 229). Theo chúng tôi, ở miền Trung còn phải kể đến các tộc người thiểu số khác nữa như Rục, Tà Ôi, Bru-Vân Kiều, Ka Tu, Cuối, Mọn, Đan Lai - Ly Hà, Tày Poọng...
Ví dụ, trong thực tế, điều bất cứ ai cũng có thể dễ dàng nhận thấy là người Ấn nói tiếng Anh rất khác với người Thái nói tiếng Anh và cũng khác xa với người Việt, Nhật, người Hoa, người Pháp nói tiếng Anh. Những nhóm dân cư mà GS Hoàng Thị Châu đề cập đã nói tiếng Việt bằng giọng nói của họ và đã sinh ra những vùng thổ ngữ khác nhau.
Thực tế có nhiều yếu tố để tạo thành một thổ ngữ. Như trường hợp trên là một, ngoài ra ta còn có các trường hợp người Chăm tiếp thu tiếng Việt ở người có giọng Hải Dương, Thái Bình sẽ khác rất nhiều với việc họ học nói tiếng Việt với người Thanh Hóa và sẽ càng khác nếu học nói tiếng Việt với người Nghệ An. Rõ ràng điều đó tạo nên những vùng thổ ngữ khác nhau.
Ngôn ngữ tiếng Việt là ngôn ngữ thanh điệu, chưa kể điệu tính bổng trầm của mỗi vùng thì việc nói đủ sáu dấu thanh là điều khó với bất cứ ai học nói tiếng Việt. Chính vì vậy chúng ta thấy với người nước ngoài họ sẽ không nói được nên bỏ bớt đi một số dấu thanh. Ở một số làng tại Nghệ An, Hà Tĩnh người ta chỉ nói ba thanh nên nghe rất lạ tai, có thể chính là lý do này. Ở Quảng Nam vào đến Phú Yên thì các dấu thanh tương đối đủ, nhưng điểm đặc biệt là sự biến đổi của nguyên âm, đầu têu nhất là mọi âm/a/ đều bị biến thành/oa/ (ở Phú Yên thì/a/ thành như/e/ và Quảng Ngãi, Bình Định là những bước trung gian) nên kéo theo hàng loạt biến đổi khác như: Choa ơi choa, anh Boa ảnh câu con cóa, ảnh để trên hòn đóa con gòa hén en (Cha ơi cha, anh Ba ảnh câu con cá, ảnh để trên hòn đá con gà hắn ăn).
Loạt bài về tiếng nói lạ trên Tuổi Trẻ vừa qua không đề cập đến làng Cao Lao Hạ ở bờ nam sông Gianh, tỉnh Quảng Bình. Đây là một làng ngôn ngữ vì không một nhà ngôn ngữ nào không một lần đến đó để nhận thấy những biến âm kỳ lạ khi cư dân làng này nói tiếng Việt. Trong sách Có 500 năm như thế, chúng tôi đã làm một kết nối: Thì ra làng này chính là thành Khu Túc của nước Chiêm Thành xưa. Thành này đã hoàn toàn thuộc về Đại Việt từ năm 1069 nhưng người dân ở đó vẫn bảo lưu giọng nói của mình và tập nói tiếng Việt theo giọng người Khu bốn, tức chỉ có bốn thanh, và ở đó họ chỉ nói còn ba thanh, không có dấu hỏi, dấu ngã và dấu sắc, tất cả dấu hỏi, dấu ngã và dấu sắc đều được nói như dấu nặng. Chính vì vậy đã tạo nên một ốc đảo ngữ âm lạ.
Ở làng Mỹ Lợi cũng vậy, nhà nghiên cứu Chu Sơn nói làng Mỹ Lợi nói không hẳn ra giọng Quảng vì không nói “mô, tê, răng, rứa” mà nói “đâu, kìa, sao, vậy”, nếu vậy thì đây chính là nét để nhận ra giọng Quảng Ngãi. Ở Quảng Nam có rất nhiều làng nằm giữa một vùng Quảng Nam nhưng lại không nói “mi, tau, mô, tê, răng, rứa” mà nói “mầy, tao, đâu, kìa, sao, vậy” giống Quảng Ngãi như Phong Lệ, Thanh Quýt, Mã Châu, Phú Nham, Tây Gia, Phú Bình... Cứ như theo ngữ điệu mà xét thì ta thấy giọng nói các làng này khá gần với Quảng Ngãi. Tại sao lại có hiện tượng những ốc đảo giọng Quảng Ngãi, Bình Định ở giữa Quảng Nam hay Huế?
Từ thổ ngữ nhận ra lịch sử
Nhà báo, nhà nghiên cứu Hồ Trung Tú - Ảnh: Thảo Nguyên
Khi một bộ phận dân cư thay đổi ngôn ngữ thì dấu hiệu đặc trưng nhất giúp ta nhận biết đó chính là ngữ điệu và ngữ âm. Ví dụ dễ thấy là người Việt nói tiếng Anh, và bất cứ người nước nào khác cũng vậy, khi nói tiếng Anh khó nhất là ngữ điệu của người Anh. Ở VN ta thấy nếu lấy ngôn ngữ vùng đồng bằng Bắc bộ làm chuẩn, và cả giọng Khu 4 cũ (tức các tỉnh từ Nghệ An vào Thừa Thiên - Huế) cũng rất nhiều bổng trầm, thì phương ngữ Nam Hải Vân đến tận Cà Mau hầu như đã đánh mất ngữ điệu đó.
Để đồng thuận được điều này chúng ta cần thống nhất thời điểm hình thành vùng phương ngữ Nam Hải Vân này. Sách Ô Chân Cận Lục của Dương Văn An, được viết năm 1553, đã phân biệt vùng Thuận Hóa (tức các tỉnh từ Quảng Bình đến một phần tỉnh Quảng Nam nay) có hai giọng nói là giọng Châu Hoan và giọng Châu Hóa. Giọng Châu Hoan được xác định là giọng của người Khu 4 cũ (Vinh đến Huế nay), vậy giọng Châu Hóa là gì nếu không phải là giọng Quảng Nam? Nhìn lại lịch sử, vùng đất Quảng Nam có người Việt đặt chân đến định cư bắt đầu từ năm 1306 và chắc chắn giọng nói vùng này cũng hình thành từ đó do cuộc biến đổi từ một bộ phận người Chăm đã thay đổi ngôn ngữ, tức người Chăm nói tiếng Việt mà thành. (Xem thêm từ sách Có 500 năm như thế - Hồ Trung Tú).
Trong suốt 700 năm qua, có nhiều làng người Chăm ở Quảng Bình đến Quảng Nam vẫn bảo lưu giọng nói của mình và chỉ chịu chuyển sang nói tiếng Việt vào các thế kỷ sau, thậm chí có làng, nhất là các làng biển, mãi đến thế kỷ 18 họ mới hoàn toàn chuyển hẳn sang nói tiếng Việt. Nó cho ta một hình dung về chuyện người Chăm chuyển sang nói tiếng Việt sớm muộn khác nhau mà ra những vùng thổ ngữ khác nhau.
Mô hình này cho ta hình dung câu trả lời hiện tượng những làng nói giọng lạ, mà loạt bài về “Lạ kỳ tiếng Việt đó đây” đã đề cập. Nếu bỏ công truy tìm ở các làng thổ ngữ này chắc chắn ta sẽ tìm thấy nguồn gốc xa xưa của một tộc người nào đó đã từ bỏ ngôn ngữ của mình để nói tiếng Việt, và điều này mở ra những khả năng nghiên cứu bản sắc địa phương lý thú hơn rất nhiều.
Nếu chấp nhận mô hình này, chúng ta sẽ mặc nhiên có được một công cụ quan trọng để nhìn vào các bước đi của lịch sử trong trường hợp đã mất hết các sử liệu, tức giúp ta hình dung về những cuộc chuyển động, va chạm của các tộc người, sự tiếp biến của các nền văn hóa đã từng xảy ra cách nay vài trăm đến hàng ngàn năm trước.
Theo lịch sử Nam tiến, người Quảng Ngãi phải nói tiếng Việt muộn hơn người Quảng Nam và người Bình Định thì càng muộn hơn nữa, người Phú Yên rõ ràng chỉ chịu chuyển sang nói tiếng Việt sau năm 1611 (theo chúng tôi, ở đây phải cuối thế kỷ 17 này mới hoàn toàn chuyển sang tiếng Việt). Nếu giọng Quảng Nam do người Chăm nói tiếng Việt của người Hải Dương, Thanh Hóa mà thành thì có thể giọng Bình Định, Phú Yên là do người Chăm nói tiếng Việt theo giọng người Quảng Nam mà có (giai đoạn này do chiến tranh Trịnh - Nguyễn nên không có Nam tiến nữa)!
HỒ TRUNG TÚ

Thứ Năm, 1 tháng 11, 2012

Chương Dẫn nhập của sách "Có 500 năm như thế"


Lịch sử Nam tiến của người Việt Nam trải dài suốt từ thời nhà Lý đến các vua Nguyễn; các năm 1306, 1471 thường được nhắc tới như chỉ là những cột mốc đánh dấu cái dòng chảy rất đều, không ngừng nghỉ của các đoàn người Nam tiến. Thực ra nếu nhìn kỹ vào từng giai đoạn ta sẽ thấy cái dòng chảy ấy không đều như đã nghĩ. Nó có những lúc dữ dội để chiếm hữu, lúc lắng lại để định hình, lúc thì nếp ăn nếp ở ngôn ngữ phong tục thiên về Chàm, lúc thì chuyển hẳn sang Việt. Ở đây chúng tôi xin đưa ra một cách phân kỳ để thử xác định ý nghĩa và dấu ấn của mỗi giai đoạn mà nó để lại trên mỗi tiến trình lịch sử, qua đó có thể ít nhiều hiểu được, và thử dựng lại những gì đã xảy ra trong suốt 500 năm (1306 đám cưới Huyền Trân đến 1802 khi Gia Long lên ngôi) dài dằng dặc ấy.
Ví dụ như giai đoạn lịch sử này, quan hệ Việt - Chàm có điều gì đó rất lạ, nó vừa thân thiết như người nhà lại vừa dữ dội như hai kẻ thù không đội trời chung: Năm 1370, sau cuộc loạn Dương Nhật Lệ, mẹ Nhật Lệ trốn sang Chiêm Thành, bày tỏ tình hình suy yếu của nước Đại Việt và xui Chế Bồng Nga sang đánh Việt. Thế nhưng chỉ sau đó vài năm, 1390, khi Chế Bồng Nga chết ngay trên chiến thuyền khi tiến đánh Đại Việt, con Chế Bồng Nga là Chế Ma Nô Đà Nan bị La Khải cướp ngôi đã sang Việt cầu cứu. Phong Chế Ma Nô Đà Nan làm Hiệu chính hầu. Đến 1407, khi nhà Minh bắt được Hồ Quý Lý, Chiêm Thành cất quân thu lại đất cũ, dân di cư (Việt vào dưới thời Hồ) sợ chạy tan cả[1], các tướng lĩnh Đại Việt như Hối Khanh Nguyễn Rỗ đều bỏ chạy cả, chỉ một mình Ma Nô Đà Nan chống nhau với Chiêm Thành, thế cô sức núng, bị người Chiêm giết chết! Trớ trêu thay, đây lại là con của Chế Bồng Nga! Làm sao để hiểu hiện tượng này?

Thứ Ba, 30 tháng 10, 2012

Nhiều bao biện, thanh minh về dự báo bão Sơn Tinh


Lại một lần nữa ngành dự báo khí tượng thủy văn Việt Nam phải tổ chức họp báo thanh minh và lý giải về công tác dự báo, lần đầu, hồi bảo Chanchu năm 2006 và giờ là bão Sơn Tinh, 2012.

Thứ Hai, 22 tháng 10, 2012

Tất cả đã sẵn sàng để đến tay bạn đọc



Chiều mai, 23/10, sách sẽ có trên quầy ở nhà sách Phương Nam Đà Nẵng và sau đó là hành trình vận chuyển theo hệ thống phát hành của PhuongNamBook vào Sài Gòn và ra Hà Nội.
Ai ở xa các nhà sách của Phương Nam muốn nhận sách qua hệ thống chuyển phát có thể liên hệ với tác giả ở địa chỉ mail: hotrungtu@gmail.com

Thứ Sáu, 19 tháng 10, 2012

Sách tái bản đã in xong


Đóng gáy vào bìa nữa là tầm thứ 3 ngày 23/10 sẽ có sách ở Đà Nẵng, sau đó sẽ theo hệ thống phát hành của Phương Nam Book để đi cả nước. Hy vọng là mọi người thấy cái bìa không quá tệ :)

Ai không tin về những gì mới trong lần tái bản này thì xem qua mục lục (trang in nóng hổi, chưa vào gáy);
chủ yếu trước hết đó là bố cục được chia làm hai phần là Xây dựng công cụ và Tổng luận. Nhờ điều này mà mọi điều trở nên rõ ràng dễ đọc hơn. Và sau đó là những phần mới hoàn toàn như Dân kinh cựu, Vấn đề vốn từ của người Quảng, Quảng Nam hay cãi, chính sách Minh Mạng giúp trả lời việc người Chàm đã biến đi đâu, Một ký ức bị từ chối, Về mô hình cài da báo ...

Thứ Sáu, 21 tháng 9, 2012

Diễn từ nhận giải "Sách hay" của tui (có edit)




  
Để đi đến được với bức hình làm bằng photoshop từ rất nhiều những bức ảnh cổ từ thời Pháp và trước đó nữa ghép lại làm bìa cho lần tái bản săp tới này tôi cũng đã phải trải qua một quá trình nhận thức rất dài mới có được sự hình dung về một thời kỳ rất dài "mờ mờ nhân ảnh" của dân tộc mình. Tôi tin hình ảnh này là sự thật đã từng xuất hiện rất lâu dài trên quê hương Quảng Nam của mình trước khi biến mất vào cuối thế kỷ 18.

Trong tâm thức nhiều người đây như một vùng đất không người ở, mờ nhạt trên mặt đất là những con đường mòn cũ, ai đó đã đi qua và tạo nên họ cũng không buồn bận tâm. Trên con đường ấy thỉnh thoảng có vài lưỡi cuốc, lưỡi cày, vài từ ngữ rơi vãi được người Việt đến nhặt lên và sử dụng. Và họ gọi đó là tiếp thu văn hóa! Tất cả chỉ có vậy, không hơn không kém!  

Chủ Nhật, 5 tháng 8, 2012

Đã xong bản thảo (sửa chữa và bổ sung) để chuẩn bị cho lần in thứ hai

 (Ảnh bìa tạm hình dung thế này, sẽ không nhuốm màu văn học như bía cũ nữa :))
Vậy là đã thêm được 8 phần cho bản thảo sửa chữa bổ sung để đi tái bản, trong đó có những phần nghĩ là sẽ không bao giờ làm nổi như "Vấn đề vốn từ và sự tác động của nó đến tính cách người Quảng Nam", "Chính sách cùng chung văn hóa cùng chung luân lý của Minh Mạng và sự biến mất của người Chàm trên đất Quảng Nam"; toàn bộ nội dung cũ cũng được xới tung để làm lại, bố cục chia làm hai phần chính là "xây dựng công cụ" và "tổng luận"kèm  nhiều bản vẽ, biểu đồ, bản đồ, bảng tóm tắt. Chính nhờ chia là hai phần như vậy mà mọi thứ trở nên rõ ràng hơn, chỗ nào là tư liệu, công cụ và chỗ nào là bàn luận, suy luận, hình dung gợi mở của tác giả. Và quan trọng nhất là nội dung, chỉ với hai chương trên đã đáng để mua rồi, phải không ? Các bạn ủng hộ, lần này tự in, tự phát hành, không lo quyết toán sổ sách như công ty nên có ế thì 10 năm sau cũng có sách cho ai hỏi đến :)
Trích một đoạn :
"
Trong tâm thức người Quảng Nam đây như một vùng đất không người, mờ nhạt trên mặt đất là những con đường mòn cũ, ai đó đã đi qua và tạo nên họ cũng không buồn bận tâm. Trên con đường ấy thỉnh thoảng có vài  lưỡi cuốc, lưỡi cày, vài từ ngữ rơi vãi được người Việt đến nhặt lên và sử dụng. Và họ gọi đó là tiếp thu văn hóa ! Tất cả chỉ có vậy! Hình tượng này đã đến lúc cần được thay đổi, trên con đường ấy không phải chỉ có một người bước đi mà đã có ít nhất hai người lữ hành cùng bước bên nhau suốt 500 năm dài đăng đẳng.
Đã từng có lúc họ âm mưu triệt tiêu nhau, như không thể đội trời chung, nhưng cũng có lúc họ choàng vai nhau mà đi, giúp nhau từng bát cơm, hạt muối lúc  gian nan, lúc binh đao cũng như lúc bão lũ, điạhc họa; lúc người thì này che giấu người kia nhưng cũng có lúc người kia chịu hiểm nguy để đứng lên bảo vệ người này khỏi những cuộc truy sát. “Tội đồ của ta chúng hết thảy bao dung” (Chiếu bình Chiêm), nhưng con trai của Chế Bồng Nga cũng sẵn sàng hy sinh cho Đại Việt khi các tướng Đại Việt đã bỏ chạy cả ! Họ đã từng cãi nhau rằng tau mới là văn minh còn mi là mọi rợ ! Nhưng họ cũng đã từng gã con cái cho nhau, từng ngồi mâm cơm sui, từng chung một đội nhạc đưa linh, từng cùng nhau giữ gìn bờ cõi chống kẻ thù chung; hết lớp cha đến lớp con, 500 năm là bao nhiêu đời ? Những đứa trẻ đã chơi cùng nhau trên cùng cánh đồng, bơi bên nhau trên cùng dòng sông, thả trâu trên cùng một vạt cỏ đồng làng; xong lại cũng cùng đánh nhau, cùng bảo “tau đi đường ni có bông có hoa, mi đi đường nớ có ma đứng đàng”... Điều lý thú là suốt 20 thế hệ như vậy nhưng nếp nhà ai thì nhà nấy giữ; khác nhau mà không phủ định nhau, mỗi người một vẻ đẹp, nếu có hơn có kém thì một đã mất đi trong vài thế hệ chứ sao kéo dài được 500 năm không mai một?

Chặng cuối con đường đó không phải chỉ còn lại một người mà vì nhiều lý do khiến cả hai đã nhập vào làm một. Chỉ một điều đáng tiếc là con cháu họ lại cứ đinh ninh rằng cuộc hành trình đó chỉ có  một, mà không hay rằng đang tự làm nghèo mình đi, đó là chưa nói đã đã vô tình mà có lỗi rất nhiều với ông bà tổ tiên mà không hay không biết ! ".
 



Thứ Ba, 10 tháng 7, 2012

Tuồng có giống kinh kịch không ?

Tại sao tuồng lại chưa được làm hồ sơ để UNESCO công nhận là di sản văn hóa của nhân loại ? Vừa nghe nói, cũng có người đề xuất rồi nhưng nhiều cán bộ chuyên trách ở Bộ VH cản lại vì thấy nó giống kinh kịch của Trung Quốc quá, nên ngại ! Không, khác nhau một trời một vực các bố các mẹ ạ. Cho con xin !



Một cảnh hát bội ở Đà Nẵng trong sách của Barrow được vẽ năm 1793.

Làm sao để xem tuồng?

Lâu nay, cứ nói đến nghệ thuật tuồng thì hầu như ở đâu và bao giờ người ta cũng lại nói đến việc bảo tồn di sản, phải kế thừa truyền thống, phải dân tộc và tiên tiến, v.v.... Nhưng suốt chừng ấy năm qua, ở đâu không biết chứ đối với nghệ thuật tuồng, người ta vẫn chưa biết phải kế thừa và hiện đại nó như thế nào. Nhiều vở mới đã được viết, đã được dựng như “Êđíp làm vua”, “Ôtenlô”, “Tarát Bumba”, “Le Cid”... Sân khấu thì đèn chớp sáng đủ màu, những màn đấu võ bay lượn như phim, thậm chí một con voi đã được dắt lên sân khấu trong vở “Quang Trung đại phá quân Thanh”... Nhưng, như một quả bóng, tất cả đều nẩy lên và lăn đi… Riết rồi hiện đại hoá tuồng thì chẳng thấy đâu trong khi sân khấu tuồng thì vắng bóng dần, như đã lui hẳn về ký ức, còn người nghe thì như có cảm giác người nói là nói về mình chứ không phải nói về tuồng, và sự việc nhuốm vẻ như là... xem thơ Quỳnh vậy!


Thứ Bảy, 7 tháng 7, 2012

MẮNG CON

Lần đầu tiên thấy thơ lại có thể chính luận và khó cãi lại đến thế :)

Thái Bá Tân
Mày láo, dám khuyên bố
Mai không đi biểu tình.
Chuyện ấy có nhà nước,
Không liên quan đến mình.

Mày nói y như đảng.
Không liên quan thế nào?
Nước là của tất cả,
Của mày và của tao.

Biểu tình chống xâm lược,
Chứ có lật ai đâu.
Không lẽ mày không biết
Cái dã tâm thằng Tàu?

Mày bảo có nhà nước.
Nhà nước hèn thì sao?
Mà ai cho nhà nước
Quyết việc này thay tao?

Xưa đánh quân Mông Cổ,
Vua còn hỏi ý dân.
Sao không thấy nhà nước
Xấu hổ với vua Trần?

Đành rằng thế mình yếu,
Phải thế nọ, thế này.
Nhưng ở đời, con ạ,
Mềm nắn, rắn buông ngay.

Bố biết con thương bố,
Lo cho bố, cảm ơn.
Con “biết sống”, có thể.
Xưa bố còn “biết” hơn.

Chính vì khôn, “biết sống”,
Tức ngậm miệng, vờ ngây,
Mà thế hệ của bố
Để đất nước thế này.

Ừ, bố già, lẩn thẩn,
Nhưng vẫn còn là người.
Mà người thì biết nhục,
Biết xấu hổ với đời.

Mai biểu tình, thế đấy.
Bố không bắt con đi,
Nhưng cũng đừng cản bố.
Cản cũng chẳng ích gì.

Hà Nội, 7. 7. 2012

Thứ Tư, 4 tháng 7, 2012

Việt Nam ! Việt Nam !

Thích bản nhạc "Việt Nam - Việt Nam" của Phạm Duy quá nên làm  cái clip này trong 15 phút bằng phần mềm xem ảnh ACD. Bạn nào giỏi làm lại giùm, tui cảm ơn :)
video
Lời bài hát:
Việt Nam Việt Nam

Thứ Năm, 21 tháng 6, 2012

Một gợi ý từ bà Aung San Suu Kyi

 1/ Khi được hỏi (ở đài BBC) vì sao bà không lên án giới quân đội tại Miến Điện, bà (Aung San Suu Kyi) giải thích rằng "giải quyết xung đột không phải là việc lên án, mà là việc khám phá và giải quyết cội nguồn của xung đột."
2/ Đọc "Con đường Việt Nam" Phạm Thị Hoài nhận định: "Một cách ngắn gọn, nếu Phong trào Con đường Việt Nam do ông Lê Thăng Long thay mặt cả nhóm khởi xướng phát động dựa trên cương lĩnh và tinh thần đó thì tọa độ chính trị của nó chẳng những không đối lập mà còn rất gần gũi với Đảng Cộng sản, đương nhiên đó là một “Đảng Cộng sản của những người chân chính cấp tiến, lực lượng duy nhất có thể tập hợp sức mạnh của nhân dân”, như ông diễn đạt trong đơn kháng cáo".

Có gì tương đồng giữa 1 và 2 không ? Hãy trên mặt chữ mà xét, đừng đánh giá các con chữ từ nhân cách hay trình độ nào đó của người viết.

Thứ Hai, 4 tháng 6, 2012

LỖI TẠI CHÚNG TÔI

Hỡi những vĩ nhân, những con chim đầu đàn, những tài hoa dân tộc, tinh hoa trời đất, những phúc lộc của tổ tiên, những hả hê giải thưởng, những đỉnh cao chói lọi, hỡi những nhà thơ cuồng, những văn nhân chờ đợi Nobel... nhân dân ngu muội chỉ riêng các anh các chị là thuông tuệ, nhân dân lầm than chỉ các anh các chị là vô can... đã đến lúc sám hồi rồi đó !


                                                                Ngô Minh

LỖI TẠI CHÚNG TÔI !

Nghĩ về chiến dịch Mậu Thân 1968, nhà thơ Chế Lan Viên hỏi: “Ai chịu trách nhiệm về cái chết 2000 người?” Và ông tự trả lời: “Tôi! Tôi/người viết những câu thơ cổ võ/Ca tụng người không tiếc mạng mình trong mọi cuộc xung phong”.
Vâng, nhà thơ vĩ đại ơi, lỗi tại chúng tôi, những nhà thơ, nhà văn đã hùa theo ông tụng ca cái chết mà không biết mình đã góp trí tuệ làm cho cái chết trên đất nước này nhiều thêm ! Hu hu…

Chủ Nhật, 3 tháng 6, 2012

Một note kỷ niệm ngày máu đã chảy trên quảng trường Thiên An Môn

Đầu tiên mời nghe bản nhạc BLOOD IS ON THE SQUARE vô cùng cảm động này

https://www.youtube.com/watch?v=vPyO8ffsV4U


  
Một trong những lãnh đạocủa phong trào sinh viên đòi tự do dân chủ là Ngô Nhĩ Khai Hy (ảnh dưới)
Người đã vào Đại sảnh đường đối thoại với các lãnh tụ cao nhất Trung Quốc. Trong Clip dưới anh chỉ nói được câu ngắn ngủi "Chúng tôi rất khó đảm bảo rằng hàng ngàn người sẽ rời bỏ....." 

 
thể hiện rõ là một thủ lĩnh của phong trào. Sau chính biến, được sự giúp đỡ của nhiều người anh trốn sang được Đài Loan và đến nay vẫn chưa được về lại quê hương.

Và dưới là một bài BBC phỏng vấn Ngô Nhĩ Khai Hy vào năm 2004

Và cuối cùng là bộ phim tài liệu 5 tập về biến cố Thiên An Môn, có phụ đề tiếng Việt do nhóm HTT thực hiện.


(Cảm ơn sự giới thiệu các đường link của Công Tôn Sách Facebook)

Thứ Ba, 22 tháng 5, 2012

Vùng biển Việt Nam hẹp vậy sao ?

Trên trang web Thông tin duyên hải http://thongtinduyenhai.blogspot.com/ , trong ô bản đồ AIS TRỰC TUYẾN của Vishipel Vessel Tracking Service ( http://ais.vishipel.com.vn/ )thấy dùng bản đồ của Google Earth nhưng zoom in vào vùng biển Đà Nẵng thì thấy lạ, có một đường ranh giới mờ cách bờ chừng 20km phân định hai vùng biển East Vietnam Sea và South China Sea. Vùng biển Việt Nam hẹp vậy sao ?

Điều hợp lý ở đây là, nếu tên vùng biển South China Sea được mặc định trong  cách gọi quốc tế thì cả vùng biển này đến tận sát bờ Đà Nẵng cũng đều là South China Sea. Còn nếu như đã xác định East Vietnam Sea , Biển Đông, trong mối quan hệ với South China Sea thì cần phải xác định cho đúng.

Thứ Ba, 8 tháng 5, 2012

Để hạt thóc cổ thành Dền thuyết phục được các bên

Hạt thóc cổ thành Dền 3.000 năm nẩy mầm đối với nhiều người là chuyện hoang đường và xem như đã đóng lại với phần lỗi thuộc về các nhà khảo cổ. Thế nhưng với một chút lập luận khoa học chúng ta sẽ thấy mọi chuyện không đơn giản như các nhà nông học kết luận.
Hố khảo cổ thành Dền

Thứ Sáu, 20 tháng 4, 2012

Đọc “Có 500 Năm Như Thế” của Hồ Trung Tú



Andrea Hòa Phạm (Phạm Thị Hòa)
Giáo Sư, Tiến sĩ Ngôn ngữ học, đại học Florida (Hoa Kỳ) 

Nhà văn, nhà báo Hồ Trung Tú đã mạnh dạn đưa ra công trình nghiên cứu tỉ mỉ về bản sắc văn hoá của người Quảng Nam và đất Quảng Nam trong mối tương quan chặt chẽ với văn hóa và con người Chăm pa.

Cuốn “Có 500 Năm Như Thế” có hai phần chính. Phần thứ nhất viết về những chuyến di dân từ bắc miền Trung vào Quảng Nam và đến Phú Yên theo từng thời kỳ lịch sử quan trọng, qua đó tìm cách giải thích điều làm nên bản sắc người Quảng Nam. Phần thứ hai viết về giọng nói đặc trưng của người Quảng Nam, một giọng nói ‘không giống ai’.

Trong cả hai phần, Hồ Trung Tú đều bộc lộ niềm say mê và tâm huyết đến nỗi nhiều ý đắc địa anh lập lại nhiều lần, như để chắc chắn rằng độc giả không bỏ sót các ý quan trọng đó.

Thật dễ thấy thái độ làm việc nghiêm túc của anh qua những tìm kiếm công phu gia phả của nhiều thế hệ người địa phương, đặt những câu hỏi thiết tha và nghiêm chỉnh về cội nguồn của người xứ Quảng và tiếng nói của họ, nhiều câu trĩu nặng khắc khoải, như ‘Có thể tiếp thu cái gì ở mảnh đất trống không?’ để chứng minh rằng người Chàm đã không bỏ đi cả mà ở lại công cư hòa huyết với người Việt. Với công phu nghiên cứu nhiều năm ấy, ngoài các chi tiết về ăn mặc, búi tóc, hôn nhân... nếu tác giả có thể dành một phần xứng đáng nhắc đến bản sắc dân tộc của người Chàm như một tiền đề, nối với phần kết cái gì làm nên bản sắc ‘nhiều khi xa lạ như một người nước ngoài, khó nhọc diễn đạt ý tưởng, thô mộc trong ứng xử, chỉ lấy sự chân thành để bù đắp, lấy sự quyết liệt để thay thế cho sự tinh tế thị thành’ của người Quảng, thì sẽ giúp người đọc hiểu hơn điều tác giả muốn khẳng định. Cũng vậy, tuy không phải là cuốn sử nhưng vì phân tích sự kiện theo lối biên niên, người đọc sẽ dễ theo dõi hơn nếu phần kết có kèm bảng kê các năm với các sự kiện quan trọng đề cập trong công trình, như tác giả đã làm với phần các phương ngữ nhỏ hơn từ Quảng Nam đến Phú Yên.

Cái quý của tác phẩm là dám đặt vấn đề theo một hướng mới, không ngại tránh lối mòn, không ngại ‘đẩy vấn đề thoát ra khỏi con số không’ như khi bàn về giọng Quảng.

Thứ Hai, 9 tháng 4, 2012

Cần sớm xây dựng một hệ thống giao thông cấm rẽ trái

Cần phải nói ngay, không chỉ trên đường sá Việt Nam mà ngay cả thế giới, cứ mỗi lần rẽ trái sẽ là mỗi lần ẩn chứa hiểm họa tai nạn.  Đây không chỉ là xung đột trực diện, cắt ngang luồng giao thông của xe ngược chiều mà có với cả xe cùng chiều. Nếu có điều kiện tôi sẽ làm một thống kê xem bao nhiêu lần vì mải nghĩ mà người đi xe máy quên xi nhan, quên nhìn lui cứ thế mà rẽ ngay trước mũi xe ô tô đi cùng chiều; tôi tin là không ít vụ tai nạn kiểu này và nguy hiểm là thường sẽ vô cùng trầm trọng.

Chủ Nhật, 8 tháng 4, 2012

Những cái bẫy trên đường phố Đà Nẵng


Chỉ trong vòng chưa đến 10 năm, số con đường và diện tích mặt đường của Đà Nẵng tăng lên gần gấp 3 lần. Những con phố mới, những con đường mới, những khu dân cư mới tạo nên một bộ mặt khá ấn tượng, và cũng đã tạo nên một thương hiệu nào đó về sự phát triển, chí ít là phát triển cơ sở hạ tầng chuẩn bị, đón đầu cho những cơ hội đầu tư sắp đến.
Thế nhưng, thật lạ, không hiểu các kỹ sư thiết kế cầu đường ấy áp dụng những giáo trình nào mà với người tham gia giao thông, đây thực sự là những cái bẫy, theo đúng nghĩa đen, sẵn sàng “bẫy sập” bất cứ ai có một chút không chú ý tập trung vào mặt đường.


Đường Phạm Văn Đồng nối cầu Sông Hàn, trung tâm thành phố ra biển nên được xác định đây là con đường phải đẹp như một công viên. Thế nhưng không biết có phải vì xuất phát từ quan điểm ấy mà các bùng binh trên con đường này đều phình to ra (để trồng cây cho đẹp) quá mức bình thường. Bất cứ ai, nhất là các ô tô, theo thói quen bám vào lề trái mà đi (vì đường có dải phân cách cố định) hoặc một thoáng ngắm cảnh mà không nhìn xa một chút, thì sẽ có lúc leo lên bó vỉa bùng binh mà lật nhào. Và thực tế bó vỉa các bùng binh đầy dấu vết của những cuộc sập bẫy như thế.
 Không hề có một cảnh báo nào về đường hẹp hoặc vật cản hoặc vật gì đó trước mặt !




Và đây , dấu vết của những cuộc leo lề có thể đã chết người.
Kiểu bùng binh phình to bất thường không cảnh báo này chúng ta còn thấy ở đường dẫn phía đông vào cầu Thuận Phước.
 
Ở các ngã tư trên đường Ngô Quyền và NGuyễn Hữu Thọ, chỗ đầu của các dải phân cách phình to ra một cách đột ngột. Có thể ý định ban đầu là dùng nó để định hướng giao thông,  trước khi vào hoặc ra vòng xuyến, thế nhưng nhìn sự sứt mẻ tan hoang của các mỏm bêtông này cùng những chân hương cắm ở đó chúng tôi biết đã nhiều người thiệt mạng vì nó. Vào vòng xuyến thì được nhưng chỗ ra vòng xuyến để vào đường dải phân cách cũng xoè ra một cách khó hiểu.








Những chân hương nằy cắm cho ai ?













Thứ Bảy, 7 tháng 4, 2012

QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ GIAO THÔNG BẰNG ĐẦU ĐẤT SÉT.


Đây là văn hóa giao thông của thành phố tự hào văn minh hiện đại nhất nước
Từ sau năm 1975, đô thị và giao thông đô thị ở Việt Nam đã phát triển một cách hoang dã. Đó là hệ quả của một thời đưa những người không có một chút am hiểu lên quản lý đô thị và giao thông đô thị.
Nhà cửa và các khu dân cư cho xây dựng bừa bãi không theo một tiêu chí quy hoạch hợp lý nào. Xe gắn máy cho nhập về thả cửa và không hề nghĩ gì đến việc phát triển hệ thống giao thông công cộng.

Thứ Tư, 4 tháng 4, 2012

Phân làn giao thông ở Đà Nẵng - Ngành giao thông muốn gì ?

Cách đây không lâu tui có viết bài "Ngành giao thông hãy trách mình trước" nói đến những bất cập không thể hiểu trong tổ chức giao thông của các cán bộ chuyên viên giao thông cấp sở, cụ thể là Đà Nẵng. Và nay, chuyện tổ chức giao thông đang nóng sốt nhất ở Đà Nẵng là chuyện phân luồng các tuyến giao thộng nội và ngoại thành. Tôi không biết kinh phí dành cho việc này chính xác là bao nhiêu, ước chừng không dưới chục tỉ, để kẻ lại các vạch vôi, gắn biển báo, làm đèn tín hiệu giao thông... Ngành giao thông và cảnh sát giao thông ra quân đồng loạt, lên tivi hướng dẫn, xuống đường chỉ huy, xong xử phạt cương quyết. Nhưng thật kỳ lạ, nhìn vào các biển báo phân luồng tôi thực sự không hiểu ngành giao thông đang muốn gì nữa.

Chủ Nhật, 1 tháng 4, 2012

Một câu hỏi chưa lời đáp.

Ở Liên xô cũ, 70 năm tuyên truyền tinh thần quốc tế vô sản, chí ít 3 thế hệ mở mắt ra đã được dạy vô sản thế giới đều là anh em, thế mà mới thả ra chúng đã đánh nhau chí tử. Vậy là sao ? Tuyên truyền, thậm chí cả giáo dục nữa có ý nghĩa gì ?

Thứ Năm, 29 tháng 3, 2012

một bài phân tích về ngụy biện rất hay của Đoan Trang

Ngụy biện

bởi Doan Trang vào ngày 29 tháng 3 2012 lúc 12:38 chiều ·
Dành thời gian đọc, sau đó phân tích các lỗi ngụy biện ở một bài viết như bài “Kính thưa ‘quý cô cái gì cũng muốn’” của tác giả Hoàng Thắng trên Petro Times là một việc có lẽ chỉ nên làm trong lúc rảnh quá. Tuy nhiên, xét thấy sự ngụy biện đang lan tràn trong tất cả các cuộc tranh luận trên mạng, trên không gian báo chí, không loại trừ cả không gian học thuật, nên tôi nghĩ việc chỉ ra các lỗi ngụy biện sơ đẳng trong bài viết này cũng là điều cần thiết. Bên cạnh các lỗi ngụy biện là một số sai sót về kỹ thuật viết báo, tôi cũng sẽ cố gắng chỉ ra một phần.

Xin lưu ý: Đây là bài viết phân tích về ngụy biện và báo chí, không nhận xét và không phán xét tác giả Hoàng Thắng.

* * *

1.

Trích: “Trong bài trả lời phỏng vấn của mình, ca sỹ Mỹ Linh cho rằng: Thuế chồng lên thuế, phí chồng lên phí, chất lượng công trình giao thông chưa tương xứng với những khoản tiền mà dân phải đóng… và cuối cùng là kết luận một câu xanh rờn “Đề xuất giải pháp đó, theo tôi, chứng tỏ anh Đinh La Thăng quá kém cỏi!”

Chỉ chờ có thế, các trang mạng đua nhau đăng lại bài phỏng vấn ca sỹ này với tiêu đề “Bắt dân đóng phí, anh Đinh La Thăng quá kém cỏi!” Đã không ít người tung hô cho bài phỏng vấn này của Mỹ Linh, đơn giản vì đó là lời nói của một người nổi tiếng. Tuy nhiên, để nói về hàm lượng kiến thức hay tư duy trong câu nói thì cũng chưa được nhiều cho lắm”.

Về khía cạnh nghiệp vụ báo chí, để đảm bảo tính khách quan, nhà báo không được sử dụng tính từ, phó từ, nhất là các tính từ và phó từ mang tính phán xét, nặng hơn nữa là có hàm ý miệt thị. Các động từ, nếu không đảm bảo trung tính, cũng không được dùng. Trong đoạn viết trên đây, tác giả Hoàng Thắng, ngược lại, đã sử dụng ít nhất ba từ không khách quan: “xanh rờn”, “đua nhau”, “tung hô”.

Suy luận “đơn giản vì đó là lời nói của một người nổi tiếng” là quá đơn giản. Người ta “tung hô” (nếu có) ý kiến của ca sĩ Mỹ Linh có thể còn vì nhiều nguyên nhân khác, như: cô ấy đẹp, cô ấy là dân thường (giống người ta) chứ không phải lãnh đạo, cô ấy là phụ nữ, cô ấy đã nói đúng điều người ta thích, v.v.

2.

Trích: “Mặc dù phát biểu văng mạng rằng “thuế chồng thuế, phí chồng phí” nhưng xin cam đoan là nữ ca sỹ sẽ chẳng thể nào chỉ ra nổi “phí chồng phí” ở đâu. Bởi đơn giản: Việc phân định có hay không chuyện “phí chồng phí” đang được các nhà hoạch định chính sách, các chuyên gia kinh tế tranh luận quyết liệt và chưa có hồi kết. Những phát ngôn của “người đẹp hát” cũng chỉ có thể là… nghe người ta nói thế thì biết thế thôi.

Còn kết luận phê phán kiến thức của Bộ trưởng Bộ GTVT “Bắt dân đóng phí chứng tỏ anh Đinh La Thăng kém cỏi” thì có lẽ là nên miễn bàn vì đơn giản: Tiến sỹ Đinh La Thăng cũng sẽ không bao giờ tranh cãi với ca sỹ Mỹ Linh về âm nhạc”.

Tác giả sử dụng các từ và lối diễn đạt sau đây: “văng mạng”, “phát ngôn của ‘người đẹp hát’”, “nghe người ta nói thế thì biết thế thôi”, “miễn bàn”…  Về khía cạnh báo chí, lỗi lặp lại như ở trên: chủ quan, cảm tính, hàm ý miệt thị cá nhân. Có dấu hiệu của ngụy biện “tấn công cá nhân” với cách gọi Mỹ Linh là “người đẹp hát” trong ngoặc kép.

Với cách diễn đạt “miễn bàn về…”, tác giả phạm lỗi ngụy biện “Appeal to Ridicule”, tạm dịch là “Lố bịch hóa”, nghĩa là (chưa gì đã) chế nhạo ý kiến của người nói thay vì chỉ ra lỗi của người đó. Ví dụ (trích tài liệu của TS. Michael C. Labossiere, dự án Nizkor, 1995):

- Chắc chắn là đối thủ xứng đáng của tôi tuyên bố là chúng ta nên giảm bớt học phí rồi, nhưng điều này thật nực cười.

- Ủng hộ ERA à? Tất nhiên rồi, khi nào phụ nữ trả tiền đồ uống đã! Haha!

3.

Trích: “Cô ca sỹ còn đưa ra bằng chứng khá ngô nghê là “Ai bảo bắt cái ô tô oằn mình chịu đủ thứ thuế, thứ phí… là sẽ giúp giảm thiểu được tai nạn giao thông, khi mà đi xe máy ở Việt Nam mới là dễ bị tai nạn nhất! Chỉ mới cách đây hơn hai tuần thôi, vào đúng ngày 8/3, chị bạn tôi vừa mất một câu con trai 10 tuổi cũng vì hai bố con chở nhau đi xe máy, bị người ta quệt phải. Còn trước đó đi ôtô thì không sao, nhưng ô tô đã phải bán vì bố mẹ cháu không chịu nổi cơn tăng giá, phí.”

Lấy ví dụ thế thì chả hóa ra chỉ có đi ôtô như Mỹ Linh mới an toàn còn những người đi xe máy đều nguy hiểm cả. Chẳng lẽ an toàn giao thông chỉ là thứ người giàu người riêng hưởng?”.

Tương tự trên, tác giả dùng từ “ngô nghê” là vi phạm nguyên tắc báo chí, vì vừa chủ quan, vừa cảm tính, vừa miệt thị cá nhân.

Ở đây, nếu muốn phản bác Mỹ Linh, tác giả hoàn toàn có thể chỉ ra lỗi ngụy biện trong ý kiến của ca sĩ Mỹ Linh. Tuy nhiên, thay vì thế, tác giả đã đánh phủ đầu bằng miệt thị, chế nhạo, và vẫn không có cơ sở khoa học nào. Ý kiến của tác giả, do không được chứng minh, cho nên cũng không có lý hơn Mỹ Linh là bao nhiêu.

Lấy ví dụ thế thì chả hóa ra chỉ có đi ôtô như Mỹ Linh mới an toàn còn những người đi xe máy đều nguy hiểm cả”. Thật ra thì, căn cứ vào lời được trích dẫn trên báo, thì ca sĩ Mỹ Linh không nói rằng CHỈ có đi ô-tô thì mới an toàn. Tác giả phạm hoặc là lỗi quy chụp, hoặc là lỗi trích dẫn. Một khi đã phạm lỗi quy chụp hoặc lỗi trích dẫn rồi thì các lập luận tiếp sau đó của người phạm lỗi không còn ý nghĩa nữa.

Tuy nhiên, ở đây cứ giả sử rằng chúng ta chấp nhận lỗi này của tác giả, giả sử rằng Mỹ Linh có ý cho rằng đi ô-tô an toàn hơn đi xe máy, thì Mỹ Linh vẫn đúng thay vì tác giả. Theo thống kê, tính trên 1 mile (dặm, tương đương 1,6 km), đi xe máy có nguy cơ gặp tai nạn cao hơn từ 30 đến 40 lần so với đi ô-tô. Còn khi tai nạn xảy ra, người đi xe máy có xác suất bị thương cao gấp 3 lần người đi ô-tô, và xác suất tử vong cao gấp 15 lần. Đây là các thống kê của US National Traffic Safety Board.

Chả hóa ra chỉ có đi ô-tô như Mỹ Linh mới an toàn”. Đưa cụm từ “như Mỹ Linh” vào, tác giả đã phạm lỗi ngụy biện “Appeal to Spite”, tạm dịch là “gây thù chuốc oán”. Đây là ngụy biện theo đó, thay vì đưa bằng chứng cho thấy một người nào đó (Mỹ Linh) nói như vậy là sai, thì lại tìm cách làm cho người đó bị số đông ghét bỏ.

Tương tự, “Chẳng lẽ an toàn giao thông chỉ là thứ người giàu người riêng hưởng?”, cũng là lỗi ngụy biện “gây thù chuốc oán”.

4.

Trích: “Hàm lượng “chất xám” trong phát biểu của ca sỹ Mỹ Linh có lẽ cũng chỉ nên bàn đến thế. Cái cần bàn của chúng ta ở đây là thái độ xây dựng, cách phát ngôn của những “con người công chúng” với công việc chung, với lợi ích chung của cả xã hội.

Trong khi cả hệ thống chính trị, cả xã hội đang sôi sục để cùng chung lưng đấu cật tìm ra biện pháp tháo gỡ vướng mắc, giải bài toán ách tắc giao thông thì “người của công chúng” lại đăng đàn và phát ngôn một cách vô trách nhiệm như thế”.

Hàm lượng “chất xám” trong phát biểu của ca sỹ Mỹ Linh có lẽ cũng chỉ nên bàn đến thế”: chủ quan, cảm tính, miệt thị, xúc phạm cá nhân.

 “Trong khi cả hệ thống chính trị, cả xã hội đang sôi sục để cùng chung lưng đấu cật tìm ra biện pháp tháo gỡ vướng mắc, giải bài toán ách tắc giao thông thì “người của công chúng” lại đăng đàn và phát ngôn một cách vô trách nhiệm như thế”. Tác giả phạm các lỗi ngụy biện sau đây:

-         gây thù chuốc oán (Appeal to Ridicule), đã phân tích ở trên
-         có dấu hiệu của ngụy biện “viện đến tình cảm của số đông” (Appeal to Emotion): “trong khi cả hệ thống chính trị, cả xã hội đang sôi sục…”. Sở dĩ mới là “có dấu hiệu”, vì ngụy biện này của tác giả, ngay cả khi được sử dụng, vẫn không có hiệu quả. Trong khi cả hệ thống chính trị, cả xã hội đang sôi sục để cùng chung lưng đấu cật tìm ra biện pháp… thì Mỹ Linh cũng vậy, cô ấy cũng đang góp một tiếng nói trong cái hệ thống chính trị và cái xã hội đó, cho dù nó có vô trách nhiệm (như tác giả đã miệt thị một cách ngụy biện, thiếu căn cứ) hay không.
-         đe dọa (Appeal to Fear): Đây là kiểu ngụy biện trong đó thay vì lập luận, đưa ra bằng chứng cho thấy Mỹ Linh sai thì lại có hàm ý đe dọa: Tất cả mọi người đều đang như thế này mà cô lại như thế kia à?
-         “sức ép về bằng chứng” (Burden of Proof): Ví dụ của ngụy biện này như sau: “Theo tôi, chắc chắn là có ma. Vì sao à? Thì anh thử chứng minh xem? Đấy, anh không chứng minh được là không có ma. Như vậy tức là có ma”.
Ở đây, tác giả cũng đẩy sức ép về bằng chứng sang cho ca sĩ Mỹ Linh: Cô có biện pháp tháo gỡ vướng mắc, giải bài toán ách tắc giao thông không mà cô dám lên tiếng?

5.

Trích: “Ngay sau khi cô ca sỹ này đăng đàn vài ngày, tại cuộc họp của Thành ủy Hà Nội bàn về vấn đề chống ùn tắc, Bí thư Thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị tâm sự “Gia đình tôi đã hạn chế đi xe cá nhân để giảm ùn tắc”. Sự gương mẫu của Bí thư Phạm Quang Nghị hẳn sẽ là một tấm gương lớn cho nhiều người noi theo.

Ông cho rằng: “Nhiều cá nhân khi bị đụng chạm quyền lợi thì phản ứng gay gắt. Bỏ ra cả tỉ đồng mua xe thì không công khai rằng tiền từ đâu ra, trong khi đóng vài triệu xây dựng đường thì phản ứng”.

Lỗi nghiệp vụ báo chí: “Sự gương mẫu của Bí thư Phạm Quang Nghị hẳn sẽ là một tấm gương lớn cho nhiều người noi theo” là một cách viết suy diễn, chủ quan, cảm tính (chưa nói đến sự thiếu công bằng, và dụng ý xu nịnh).

Ngụy biện “Appeal to Authority”, tạm dịch là “viện dẫn thẩm quyền”: Đây là cách viện dẫn ý kiến của một người thực ra không phải là nhân vật chính đáng để có thể được trích dẫn. Phía trên bài, tác giả có ý cho rằng Mỹ Linh, với tư cách ca sĩ, không xứng đáng để nói về chính sách thu thuế và phí của Bộ trưởng GTVT Đinh La Thăng. (Trong khi thực ra Mỹ Linh hoàn toàn có thể phát biểu với tư cách một người dân có sở hữu ô-tô, và sử dụng ô-tô để tham gia giao thông). Vậy ở đây, ông Phạm Quang Nghị – với các chuyên ngành ông từng học là lịch sử và triết học trường Nguyễn Ái Quốc – có phải là nhân vật xứng đáng hơn Mỹ Linh để được tác giả viện dẫn, muốn số đông phải noi theo?

6.

Trích: “Nữ ca sỹ Mỹ Linh: Nhà rộng 1,3 hecta, hai vợ chồng mỗi người một chiếc xe hơi. Đấy là chưa kể xe của Mỹ Linh là xe Mitsubishi Grandis có 7 chỗ ngồi. Như vậy là một mình nữ ca sỹ mỗi khi ra đường đã chiếm diện tích bằng 4 người đi xe máy. Hẳn nữ ca sỹ cũng muốn đóng phí cho “đỡ ngại” với mọi người!

Tôi cũng xin cược rằng: Ca sỹ Mỹ Linh với son phấn, váy vóc xúng xính, quần áo thời trang chắc hẳn sẽ hiếm khi dám rời xế hộp vủa mình để leo lên xe bus, chung tay góp phần giảm ách tắc giao thông như Bộ trưởng Thăng. Đơn giản thôi, xế hộp có, lên xe bus làm gì, vừa đông người vừa… hỏng váy!”.

Ngụy biện “gây thù chuốc oán” được sử dụng triệt để. Bên cạnh đó là ngụy biện “tấn công cá nhân” (Personal Attack), một loại lỗi ngụy biện kinh khủng bởi vì nó rất… vô học.

7.

Chuyện Mỹ Linh đăng đàn khen chê cũng nhắc chúng ta nhớ lại một cái bệnh rất xấu mà truyền thông đang mắc phải: Khi nhà nước cần lấy ý kiến về một vấn đề gì đó thì không ít người nhảy vào chê bai một cách thiếu khách quan, không mang tính xây dựng:

Lấy ý kiến về công trình xây dựng thì hỏi ý kiến… nhà thơ.

Lấy ý kiến về việc bắt buộc đội mũ bảo hiểm thì hỏi… nhà văn hóa.

Lấy ý kiến về chính sách giao thông, các kỹ sư còn chưa kịp nói gì thì ca sỹ, nghệ sỹ đã… lên tiếng ầm ầm”.

Nếu bàn ra ngoài văn bản thì có thể đồng ý với tác giả phần nào, tuy nhiên, xét trên văn bản, đây là những đoạn viết chủ quan, cảm tính, miệt thị, không bằng chứng.

8.

Ai cũng thừa nhận rằng: bất cứ một cuộc đại phẫu nào cũng phải chịu đau, trong cuộc sống muốn có được thứ này thì phải hi sinh thứ khác, muốn đạt được cái đại cục thì phải hi sinh cái tiểu tiết. Còn nếu muốn cái gì cũng được, chắc phải lên… thiên đàng – thông minh và xinh đẹp như Mỹ Linh, chắc sẽ hiểu điều đó!

Người dân yêu mến Bộ trưởng Đinh La Thăng vì ông là con người hành động. Không lẽ giờ Bộ trưởng phải “nằm im thở khẽ”, đừng đụng chạm đến quyền lợi của ai thì mới làm cho nữ ca sỹ hài lòng!”.

Xin nhắc lại một đoạn ở trên: Ở đây có lỗi nghiệp vụ báo chí: “Người dân yêu mến Bộ trưởng Đinh La Thăng vì ông là con người hành động” là một cách viết suy diễn, chủ quan, cảm tính (chưa nói đến sự thiếu công bằng, và dụng ý xu nịnh).

Ngụy biện “gây thù chuốc oán” được sử dụng triệt để. Bên cạnh đó là ngụy biện “tấn công cá nhân” (Personal Attack), một loại lỗi ngụy biện kinh khủng bởi vì nó rất… vô học.

Chủ Nhật, 25 tháng 3, 2012

Ngụy biện trong thu phí đường bộ


Các phát biểu của các cán bộ ngành giao thông gần đây như: “Không sớm thu phí, Hà Nội sẽ không còn chỗ để xe”, “Phí hạn chế phương tiện cá nhân đáng ra phải thu từ 10 năm trước”... cho thấy ngành giao thông đã có định hướng và quyết tâm hạn chế phương tiện giao thông cá nhân bằng cách tăng phí sử dụng phương tiện cá nhân khá lâu rồi.

Và Bộ giao thông - Vận tải cũng đã nêu rõ ý nghĩa mục đích của việc thu phí bảo trì đường bộ và phí lưu hành là “từng bước giảm dần số lượng phương tiện giao thông cá nhân và thay bằng phương tiện vận tải hành khách công cộng để góp phần kéo giảm ùn tắc giao thông...”.
Thật ra lý do này đã được đề cập đến trong mục đích thu thuế tiêu thụ đặc biệt với ô tô. Nay một lần nữa Bộ GT-VT quyết tâm giải quyết dứt điểm vấn nạn quá tải của đường bộ bằng thêm một loại phí nữa. Liệu đó có phải là mục đích thật của Bộ giao thông vận tải ? Chúng tôi nghĩ là không. Đơn giản là vì nếu đường xá quá tải thì ngành giao thông chỉ việc cắm cái bảng cấm ô tô, như Hà Nội đang làm cấm dừng cấm đỗ, là xong. Thử hỏi trên cả nước này có tài xế nào thấy biển cấm ô tô mà dám đi vào hay không  ?

Thật vậy, đừng thu phí mà mất lòng dân, Bộ GT-VT hãy đặt biển cấm bất cứ chỗ nào thấy cần. Cấm ô tô vào một vài phố, thậm chí cấm vào hẳn các quận Ba Đình, Hoàn Kiếm, Đống Đa ở Hà Nội và  Quận 1, Quận 3 , quận 5 ở thành phố HCM. Người người sẽ chấp hành nghiêm các biển cấm, và một sớm một chiều đường sẽ quang, sẽ thoáng, không còn cảnh tắc đường kẹt xe nữa mà không ai cảm thấy phiền cả, mọi người hiểu là đường đã thực sự quá tải nên ngành giao thông mới cấm và ai đã có xe thì nên cất đó, để dành lúc về quê, cuối tuần ra xa lộ phóng chơi hoặc đi nghỉ mát với vợ con hẳn dùng đến; còn như đi làm hằng ngày vào nội thành thì thôi, nên đi xe buýt.

Thế nhưng tại sao chuyện dễ, chuyện trong tầm tay và đúng chức năng của mình lãnh đạo bộ giao thông vẫn cứ không làm lại chọn con đường khó, đường mất lòng dân là thu phí bảo trì đường bộ mức cao, trong khi nhiều phân tích cho thấy cách làm này chỉ được cái là tăng thu cho ngân sách đường bộ chứ chắc chắn sẽ không giải quyết được vấn đề kẹt xe ? Xem ra lý do giảm tải chỉ là một ngụy biện của Bộ GT-VT để nhằm mục địch tận thu nguồn tiền từ dân. Bộ GT-VT đã bao giờ nghĩ rằng một chiếc ô tô cũ, đời trước năm 2.000, tầm giá trên dưới 100 triệu đồng, vẫn còn sử dụng tốt nhưng giờ bán không ai mua vì ai cũng sợ đóng phí, để đi thì không được vì không đủ tiền đóng phí, nhỡ như có người nóng tính mang tới đăng kiểm đốt thì Bộ GT-VT sẽ tính sao ?

Và xem ra Bộ GT-VT đã nhìn mọi điều xuất phát từ hệ quy chiếu đô thị của Hà Nội. Ở đó thực sự là quá tải, cần hạn chế số lượng ô tô nhưng ở các tỉnh thành khác như Đà Nẵng, Hà Giang thì hà cớ gì lại phải hạn chế ?
Mọi lập luận đều cho thấy thực sự Bộ GT-VT đang hướng đến mục đích là có nguồn thu để làm đường, vậy thôi, mọi lý do đưa ra thực sự đều không chính đáng, nếu không nói là ngụy biện. 

Có dạo trên các báo viết nhiều bài đề nghị bỏ thuế tiêu thụ đặc biệt với ô tô, đókhông chỉ đó là nhu cầu thiết yếu với người dân mà còn là sự phát triển của một nền công nghiệp then chốt, nay thì không những thuế tiêu thụ đặc không bãi bỏ mà con thêm các loại phí nữa.

Thủ tướng, Chính phủ và cả Quốc hội nữa, xin đừng nhìn thấy cái lợi trước mắt là tăng thu được vài ngàn tỉ vào ngân sách mà đi đến quyết định cấm, giới hạn các phương tiện giao thông cá nhân trên cả nước. Có ô tô giá rẻ, xã hội sẽ làm ra nhiều của cải hơn, tạo nên nhiều nguồn thu hơn cho ngân sách. Nếu cấm cản và cấm cản toàn xã hội sẽ lùi về chỗ ngưng trệ, mất động lực tăng trưởng. Còn chuyện giao thông quá tải thì như đã nói , chỉ việc cắm bảng cấm, là xong.

Hồ Trung Tú

Thứ Năm, 22 tháng 3, 2012

Từ 45 đến giờ chưa thôi !

Đời sống chính trị Việt Nam đang rất khắc nghiệt ! Các phòng tuyến, các ranh giới, chuẩn mực được dựng lên khắp nơi, khác một chút đã thành xa lạ địch - ta, họ-mình không thể nói chuyện; nào là đúng sai, dân chủ - bảo thủ, thân cộng - chống cộng, thân Tàu - chống Tàu, rồi nửa này nửa kia như dân chủ nhưng không chống cộng, thân cộng nhưng chống tàu, rồi các kiểu dân chủ... không ai chịu ai. Cứ phân liệt, ly tán lòng người vậy sao giàu mạnh được ? Bao giờ Việt Nam tôi mới hết nhưng chuyện như thế này ? Bên Nhật, bên Mỹ có vậy đâu ?

Thứ Tư, 14 tháng 3, 2012

TRƯỜNG SA TRONG LÒNG BẢY BÀ MẸ HÒA CƯỜNG

Báo Đà Nẵng số tết có bài viết về bảy bà mẹ liệt sĩ Gạc Ma năm 1988 đọc thật cảm động, nhưng không hiểu sao lại không được đưa lên online. Tui ngồi gõ lại, các bạn đọc.
Nói thêm, cuộc gặp gỡ các cựu binh Trường Sa "Vòng tròn bất tử - Vòng tay đồng đội"do Trung tâm dữ liệu Hoàng Sa tổ chức ở Suối Lương ngày 3/9/2011 cả 7 mẹ cũng đều được mời nhưng không hiểu sao không một ai tới.
-------------------


 Mẹ Lê Thị Muộn với kỷ vật chiếc áo hải quân của con trai là liệt sĩ  Phan Văn Sự.

Thứ Bảy, 10 tháng 3, 2012

Thứ Sáu, 24 tháng 2, 2012

Không đề

có nói gì đi nữa, có nói chuyện chân lý, thấu hiểu thượng đế, vũ trụ hay bản chất thế giới, sự thật cuộc sống gì đi nữa, cho dù là thánh nhân hay cao tăng đạo cao đức trọng, cho dù là vô thượng sư hay giáo hoàng đi nữa... thì con người ta cuối cùng cũng sống với những ý nghĩ trong đầu mình, vui hay buồn, thanh tịnh hay giận dữ, khổ đau hay hạnh phúc cũng từ những ý nghĩ ngay trong đầu mình. Kỳ lạ là người ta lại không đi tìm sự giải quyết ở ngay đó mà lại thường hướng sự tìm cầu vào nơi nào đó bên ngoài mình, rất xa!
Niệm khởi thì Tâm sinh. Tâm sinh thì Ngã lập. 

Chủ Nhật, 22 tháng 1, 2012

NHỮNG DÂY PHÁO ĐỂ DÀNH

Một truyện viết từ năm 2004, viết xong chẳng hiểu sao quên luôn, giờ nghe nhiều người nhắc đến pháo chợt nhớ lại lôi ra đọc, vui phết. Đố các cao thủ võ lâm chứ truyện này ảnh hưởng ai :)
-------------------------------------
 Truyện ngắn của Hồ Trung Tú

Vào một tối giữa hè năm 2004. Đã hơn chín giờ đêm nhưng cái nóng vẫn chưa dịu đi mấy. Các đợt gió nồm mang theo hơi nóng như từ miệng một cái lò nung nào đó thỉnh thoảng lại thổi qua từng đợt. May mà có ánh trăng dịu mát. Nó khiến con người thư giãn được và bớt đi sự giận dữ rất dễ bùng nổ. Người ta mang chõng, trải chiếu ra sân và chuyện trò. Không ai nghĩ đến chuyện đi nằm trong cái không khí như thế. Thình lình một loạt tiếng nổ giòn giã, inh tai nhức óc vang lên dai dẳng kéo dài hàng phút đồng hồ. Trẻ con khóc thét. Đám thiếu niên trên dưới mười tuổi đang chơi từng tốp dưới trăng bỏ chạy toán loạn. Cứ như là tiếng súng trong một phim khủng bố nào đó chúng đã xem. Tuy đã rất quen với các loại phim như thế chúng vẫn kinh hãi chạy túa đi đứa nào về nhà nấy. Người lớn thì đứng phắt dậy. Sau một thoáng giật mình họ nhận ra có cái gì đó quen quen. Không phải như bọn trẻ quen phim ảnh. Nó quen đến mức thân thuộc. Pháo ! Trời ơi pháo nổ ! Ai dám liều mạng đốt pháo vào giờ này ? Mà lấy pháo ở đâu ra để đốt ? Năm, sáu năm nay nhà nước cấm tiệt. Mấy năm đầu còn có người liều mạng đốt nhưng bị phạt rất nặng. Về sau thì có muốn mua thì cũng không tìm đâu ra chỗ bán để mua. Các nơi sản xuất và bán pháo bị theo dõi sít sao và phạt đến mức không ai còn dám tơ tưởng tới. Mới chỉ có vài năm mà xã hội đâm quen với sự im lặng trong các dịp cưới, hỏi, tết nhất. Cũng chẳng có gì gọi là mất vui. Tuy vẫn có cái gì đó văng vắng, thiếu thiếu.

Thứ Ba, 17 tháng 1, 2012

Giá mà có máy bay cho tất thảy mọi người!

Nếu phải nói điểm gì nổi bật, điển hình nhất của không gian miền Trung so với Bắc và Nam trong những ngày cận tết hôm nay thì xin được nói, đó chính là sự chờ đợi!